जिल्ला अनुसार जग्गाको थैली अंक र सरकारी मूल्याङ्कन दररेट (आ.व. २०८३/८४): काठमाडौँ, पोखरा, बुटवल र चितवन तालिका

सारांश (Summary): काठमाडौँ, ललितपुर, पोखरा, चितवन र ७७ जिल्लाको सरकारी मूल्याङ्कन दर तथा थैली अंक कसरी हेर्ने? प्रमुख सहरका नमुना दर, बाटोको स्तर अनुसार मूल्याङ्कन र लाइभ मालपोत दररेट सर्च टूलको पूर्ण विवरण।
पढ्न समय छैन? यो लेख सम्पूर्ण नेपालीमा सुन्नुहोस्
१. थैली अंक र सरकारी मूल्याङ्कन भनेको के हो?
जग्गा पास गर्दा लाग्ने शुल्क तथा महिला छुट हिसाब गर्नुहोस्
तपाईंको थैली अंक (वा सरकारी मूल्याङ्कन) राखेर पालिका स्तर र सहुलियत अनुसार मालपोतमा लाग्ने रजिष्ट्रेसन दस्तुर र पुँजीगत लाभकर एक क्लिकमा थाहा पाउनुहोस्:
यदि कुनै जग्गाको सरकारी मूल्याङ्कन प्रतिआना रु. १० लाख छ र वास्तविक बजार भाउ प्रतिआना रु. २५ लाख छ भने, मालपोतमा कम्तिमा रु. १० लाख वा सोभन्दा माथिको थैली अंक राखेर मात्र लिखत पास गर्न सकिन्छ।
२. सरकारी मूल्याङ्कन कसरी निर्धारण हुन्छ?
| बाटोको प्रकृति / किसिम | मूल्याङ्कनमा पर्ने प्रभाव | उदाहरण (काठमाडौं/ललितपुर) |
|---|---|---|
| सहायक राजमार्ग / मूल सडक (कालोपत्रे) | उच्चतम मूल्याङ्कन (प्रतिआना ५० लाख देखि १.५ करोड+) | रत्नपार्क, न्यूरोड, दरबारमार्ग, कुपण्डोल |
| उप-मूल सडक (२०-३० फिट कालोपत्रे/ढलान) | मध्यम-उच्च मूल्याङ्कन (प्रतिआना २५ लाख देखि ५० लाख) | वडाका मुख्य भित्री बस्तीहरू |
| बस्तीको भित्री शाखा बाटो (१०-१६ फिट) | मध्यम मूल्याङ्कन (प्रतिआना १५ लाख देखि ३० लाख) | प्लटिङ तथा आवासीय क्षेत्रहरू |
| गोरेटो बाटो वा बाटो नखुलेको जग्गा | न्यूनतम मूल्याङ्कन (प्रतिआना ३ लाख देखि ८ लाख) | कृषि क्षेत्र वा कान्लो भएको जग्गा |
यो विषयसँग सम्बन्धित उपयोगी अनलाइन उपकरणहरू
तपाईंको कामलाई सहज र समय बचत बनाउन यी निःशुल्क नेपाली टुल्सहरू प्रयोग गर्नुहोस्:
नेपाली लिखत तथा तमसुक ढाँचा (Legal Deed Templates)
जग्गा पास गर्दा चाहिने राजिनामा, बैनाबट्टा, अधिकृत वारेसनामा र निवेदनका प्रमाणित ढाँचाहरू डाउनलोड गर्नुहोस्।
मालपोत सरकारी मूल्याङ्कन दर (Valuation Rates)
काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुर, कास्की, मोरङ लगायत प्रमुख जिल्लाहरूको न्यूनतम सरकारी मूल्याङ्कन दर खोज्नुहोस्।
जग्गा पास आवश्यक कागजात चेकलिस्ट तथा तयारी
राजीनामा, नामसारी, बकसपत्र वा अंशबण्डा गर्दा वडा, नापी र मालपोतमा चाहिने कागजातहरूको अनुकूलित सूची।
३. बाटोको वर्गीकरण र मूल्याङ्कनको प्रभाव
मालपोत पास गर्दा सरकारी मूल्याङ्कन कम हुनुले राजस्व कम लाग्छ, तर बैंकबाट जग्गा धितो राखेर लोन लिँदै हुनुहुन्छ भने सरकारी मूल्याङ्कन बढी भएको जग्गामा बैंकले धेरै कर्जा स्वीकृत गर्दछ।
४. मुख्य सहरहरू (काठमाडौँ, ललितपुर, चितवन, पोखरा) को दररेटको संरचना
| जिल्ला / मालपोत कार्यालय | उच्चतम क्षेत्र (प्रतिआना / कट्ठा) | सामान्य आवासीय (प्रतिआना / कट्ठा) |
|---|---|---|
| काठमाडौँ (डिल्लीबजार / कलङ्की) | रु. १ करोड ५० लाख सम्म (न्यूरोड) | रु. १५ लाख - ३५ लाख (आवासीय बस्ती) |
| ललितपुर (लगनखेल) | रु. ७५ लाख सम्म (जावलाखेल/पुल्चोक) | रु. १२ लाख - २५ लाख (इमाडोल/धापाखेल) |
| भक्तपुर (भक्तपुर मालपोत) | रु. ४५ लाख सम्म (सूर्यविनायक/थिमी सडक) | रु. ८ लाख - २० लाख (चाँगुनारायण/दधिकोट) |
| कास्की (पोखरा मालपोत) | रु. ५० लाख सम्म (न्यूरोड/लेकसाइड) | रु. १० लाख - २० लाख (बिरौटा/हेमजा) |
| चितवन (भरतपुर मालपोत) | प्रतिकट्ठा रु. २ करोड सम्म (नारायणगढ) | प्रतिकट्ठा रु. २० लाख - ६० लाख (भरतपुर उपमहानगर) |
५. आफ्नो जग्गाको सरकारी मूल्याङ्कन आफैं अनलाइन कसरी हेर्ने?
तपाईंले हाम्रो वेबसाइटको [मालपोत रजिस्ट्रेसन कर क्यालकुलेटर](/tools/malpot-calculator) मा गएर थैली अंक हाल्नासाथ महिला छुट, बागमती प्रदेश दस्तुर, र लाभकर तुरुन्तै हिसाब गर्न सक्नुहुन्छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (Frequently Asked Questions)
Q: थैली अंक (Transaction Value) र सरकारी न्यूनतम मूल्याङ्कन (Government Valuation) बीच के भिन्नता छ?
सरकारी मूल्याङ्कन भनेको जिल्ला मूल्याङ्कन समितिले राजस्व असुलीका लागि तोकेको न्यूनतम वैधानिक दररेट हो। थैली अंक भनेको क्रेता र बिक्रेताबीच वास्तवमै जग्गा खरिदबिक्री भएको आपसी सहमति मूल्य हो। कानुनतः थैली अंक सरकारी न्यूनतम दररेटभन्दा कम राख्न पाइँदैन।
Q: थैली अंक कम राखेर जग्गा पास गर्दा के जोखिम हुन्छ?
थैली अंक कम राख्दा तत्काल रजिस्ट्रेसन दस्तुर कम लागे पनि भविष्यमा जग्गा बेच्दा पुँजीगत लाभकर (Capital Gain Tax) अत्यधिक धेरै तिर्नुपर्ने हुन्छ। साथै, जग्गामा कुनै कानुनी विवाद परी अदालत जानुपरेमा थैली अंक बराबरको मात्र क्षतिपूर्ति दाबी गर्न पाइन्छ।
Q: सरकारी मूल्याङ्कन प्रत्येक वर्ष परिवर्तन हुन्छ कि उस्तै रहन्छ?
सामान्यतया प्रत्येक आर्थिक वर्षको बजेट घोषणासँगै जिल्ला मूल्याङ्कन समितिले नयाँ दररेट प्रकाशित गर्दछ। बजारको अवस्था हेरी कुनै वर्ष यथावत राखिन्छ भने कुनै वर्ष ५ देखि १५ प्रतिशतसम्म वृद्धि गरिन्छ।
Q: जग्गामा बाटो नै छैन भने सरकारी मूल्याङ्कन कति हुन्छ?
नक्सामा बाटो नभएको जग्गालाई "गोरेटो बाटो" वा "बाटो नभएको कृषि क्षेत्र" को न्यूनतम दररेट कायम गरिन्छ, जुन मोटरबाटो भएको जग्गाको तुलनामा ६० देखि ८० प्रतिशतसम्म सस्तो हुन्छ।
Q: बैंकबाट जग्गा धितोमा ऋण (Loan) लिँदा सरकारी मूल्याङ्कन हेरिन्छ कि बजार भाउ?
बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले सरकारी मूल्याङ्कन र बजार मूल्याङ्कनको निश्चित अनुपात (जस्तै: ३०-४०% सरकारी र ६०-७०% बजार मूल्य) मिलाएर फेयर मार्केट भ्यालु निकाल्छन् र त्यसको ५० देखि ७० प्रतिशतसम्म मात्र कर्जा स्वीकृत गर्छन्।
Q: आफ्नो जग्गाको आधिकारिक सरकारी न्यूनतम दररेट अनलाइन कसरी थाहा पाउने?
हाम्रो वेबसाइटको [७७ जिल्ला मालपोत सरकारी मूल्याङ्कन सर्च इन्जिन](/tools/malpot-valuation-rates) वा [मालपोत क्यालकुलेटर](/tools/malpot-calculator) तथा भूमि व्यवस्था विभाग (DOLMA) पोर्टलबाट आफ्नो जिल्ला, स्थानीय तह र सडक चयन गरी प्रतिआना वा प्रतिकट्ठाको आधिकारिक दर तत्काल पत्ता लगाउन सकिन्छ।
English Technical & Regulatory Analysis: Government Land Valuation Minimum Rate District Nepal
1. Executive Overview & Scope: This in-depth editorial guide (जिल्ला अनुसार जग्गाको थैली अंक र सरकारी मूल्याङ्कन दररेट (आ.व. २०८३/८४): काठमाडौँ, पोखरा, बुटवल र चितवन तालिका), authored by licensed surveyor and geomatics developer BR Bhatta (Bhakta Raj Bhatt) under the Financial Management (मालपोत तथा मूल्याङ्कन) research series (२०८३ कार्तिक), provides an authoritative reference for property owners, legal practitioners, civil engineers, and real estate stakeholders across all 77 districts of Nepal. (काठमाडौँ, ललितपुर, पोखरा, चितवन र ७७ जिल्लाको सरकारी मूल्याङ्कन दर तथा थैली अंक कसरी हेर्ने? प्रमुख सहरका नमुना दर, बाटोको स्तर अनुसार मूल्याङ्कन र लाइभ मालपोत दररेट सर्च टूलको पूर्ण विवरण।)
2. Statutory Land Valuation, Malpot Registration Tax & Capital Gains Framework in Nepal
In Nepal, every real estate conveyance (Rajinama Likhat Pass) registered at a District Land Revenue Office (Malpot Karyalaya) under the Department of Land Management and Archive (dolrm.gov.np) is subject to a dual-valuation rule established by the Land Revenue Act 2034 (1978 AD) and the annual provincial Finance Acts. Each district maintains a statutory District Valuation Committee chaired by the Chief District Officer (CDO), which publishes minimum per-Aana (in hilly districts) or per-Kattha (in Terai districts) land rates every Shrawan 1 based on road width and surface classification (National Highway, Pitched Urban Road, Graveled Feeder Road, Earthen Track, or Foot Trail / Goreto Bato).
When calculating deed registration tax (Rajinama Dastur), the Malpot Officer compares the buyer and seller’s declared transaction price (Thaili Rakam) against the official Government Minimum Valuation Rate (Sarkari Mulyankan). Under Nepalese property law, registration fees and Capital Gains Tax (Labhkar) are always assessed on whichever value is higher. Standard deed registration rates stand at 5.0% in Metropolitan Cities (such as Kathmandu, Lalitpur, Pokhara, Bharatpur, Biratnagar, and Birgunj), 4.5% in Sub-Metropolitan and Municipal areas, and 4.0% in Rural Municipalities (Gaupalika).
To promote women’s property ownership and financial inclusion, the Government of Nepal grants a statutory 25% registration tax exemption in urban municipalities and up to 50% exemption in rural/mountainous municipalities when land is registered solely in the name of a female citizen (with an additional 35% discount for single women/widows and a flat NPR 100 registration fee for joint husband-wife Dampati Kayam registration), provided the parcel is not resold within 3 years. For sellers, individual Capital Gains Tax (CGT) under the Income Tax Act 2058 applies to transactions exceeding NPR 10,00,000 (1 Million NPR / 10 Lakhs) at 5% for long-term ownership (5 years or more) and 7.5% for short-term ownership (under 5 years). Commercial banks in Nepal further blend 70% prevailing market price with 30% government Malpot valuation to establish Fair Market Value (FMV) for home and business mortgage loans.
3. Chapter-by-Chapter Technical Outline Covered in This Guide (5 Core Sections)
Below is the structured outline of statutory rules, administrative checklists, and empirical calculations analyzed in this publication for Government Land Valuation Minimum Rate District Nepal:
नेपालमा घरजग्गा किनबेच गर्दा मालपोत कार्यालयमा रजिष्ट्रेसन लिखत (राजीनामा) पारित गराउँदा उल्लेख गरिने आधिकारिक कारोबार रकमलाई "थैली अंक" भनिन्छ। मालपोत ऐन अनुसार, जग्गाको थैली अंक जिल्ला मूल्याङ्कन समितिले प्रत्येक आर्थि...
प्रत्येक जिल्लामा प्रमुख जिल्ला अधिकारी (CDO) को अध्यक्षतामा, मालपोत अधिकृत, नापी अधिकृत, जिल्ला समन्वय समितिका प्रतिनिधि र उद्योग वाणिज्य सङ्घका प्रतिनिधिहरू सम्मिलित "जिल्ला न्यूनतम जग्गा मूल्याङ्कन समिति" गठन हुन्छ। य...
नापी नक्सामा बाटो प्रष्ट नदेखिएका जग्गाहरूलाई गोरेटो वा बाटो नभएको श्रेणीमा राखेर कम मूल्याङ्कन गरिन्छ। तर यदि फिल्डमा मोटरबाटो पुगेको छ र नापी वा पालिकाले बाटो प्रमाणित गरिदिएको छ भने मोटरबाटोको दररेट स्वतः लागू हुन्छ। ...
नेपालका प्रमुख सहरहरूमा मालपोत कार्यालय अनुसार सरकारी मूल्याङ्कन फरक-फरक हुने गर्दछ: • काठमाडौँ उपत्यका (डिल्लीबजार, कलङ्की, चाबहिल, मनमैजु, साँखु): यहाँ प्रतिआना न्यूनतम रु. २ लाख (काँठ क्षेत्र) देखि प्रतिआना रु. १ करो...
पहिले मालपोत कार्यालयमै गएर पुस्तक पल्टाउनु पर्ने झन्झट थियो। तर अहिले भूमि व्यवस्था तथा अभिलेख विभाग (DOLIA) को पोर्टल र हाम्रो [मालपोत क्यालकुलेटर](/tools/malpot-calculator) प्रयोग गरेर घरमै बसेर दररेट पत्ता लगाउन सकिन...
4. Statutory & Cadastral Constants Reference
- Hilly Cadastral System: 1 Ropani = 16 Aana = 64 Paisa = 256 Daam = 5,476 sq. ft. (508.74 m²); 1 Aana = 342.25 sq. ft. (31.80 m²).
- Terai Cadastral System: 1 Bigha = 20 Kattha = 400 Dhur = 72,900 sq. ft. (6,772.63 m²); 1 Kattha = 3,645 sq. ft. (338.63 m²); 1 Dhur = 182.25 sq. ft. (16.93 m²).
- Governing Legislation: Land Act 2021, Land Revenue Act 2034, Land Use Act 2076, Land Use Regulation 2079/2081, and National Civil Code 2074 of Nepal.
5. Interactive English Verification Calculators
Cross-check every rate, area threshold, and tax formula from this article in real time using our pure-English engineering tools:
के यस विषयमा कुनै समस्या वा दोधार छ? आफ्नो प्रश्न सोध्नुहोस्
नेपालको पछिल्लो नापजाँच ऐन, कित्ताकाट मापदण्ड २०८१ र मालपोत कर नियम अनुसार तत्काल आधिकारिक जानकारी पाउनुहोस्।

BR Bhatta
सफ्टवेयर विकासकर्ता तथा नापी प्रविधि अनुसन्धानकर्ता। नेपालमा जग्गा नापजाँच, कित्ताकाट, र क्याड अटोमेसनलाई सरल र डिजिटल बनाउने अभियानमा समर्पित।
सम्बन्धित उपयोगी डिजिटल क्याल्कुलेटरहरू (Interactive Tools):
यस लेखसँग सम्बन्धित हिसाब तथा नापी कार्यलाई १००% सटीक बनाउन तलका निःशुल्क टूल्सहरू चलाउनुहोस्:
नेपालको भरपर्दो डिजिटल पात्रो तथा वैदिक पञ्चाङ्ग एप
वि.सं. क्यालेन्डर, दैनिक तिथि, नक्षत्र, राहुकाल, जग्गा पास/विवाह शुभ साइत, ८०-वर्षे त्रिभागी दशा र वि.सं. ⇄ ई.सं. मिति रूपान्तरण अब इन्टरनेट नहुँदा पनि मोबाइलमै!
यस विषयसँग सम्बन्धित अन्य उपयोगी लेखहरू
नेपालको पछिल्लो कानुन र नापजाँच सम्बन्धी थप स्पष्टताका लागि यी आधिकारिक आलेखहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्:
नेपालमा जग्गा कित्ताकाट कसरी गर्ने? नयाँ भू-उपयोग नियमावली, मापदण्ड र नापी प्रक्रिया
जग्गा कित्ताकाट सम्बन्धी भू-उपयोग ऐन २०७६, न्यूनतम क्षेत्रफल सीमा, बाटोको चौडाइ, वडा सिफारिस र नापी कार्यालयमा कित्ताकाट गर्ने चरणबद्ध प्रक्रिया।
जग्गा पास गर्दा लाग्ने शुल्क २०८३/८४: घरजग्गा रजिस्ट्रेसन दस्तुर, पुँजीगत लाभकर र महिला छुट दररेट तालिका
आ.व. २०८३/८४ मा घर-जग्गा पास गर्दा मालपोत कार्यालयमा कति रजिस्ट्रेसन शुल्क (४%–५%), पुँजीगत लाभकर (CGT ५%–७.५%) र महिला छुट (२५%–५०%) लाग्छ? जग्गा पास गर्दा चाहिने कागजात र अनलाइन क्यालकुलेटर सहित।
महिलाको नाममा जग्गा पास गर्दा २५% देखि ५०% सम्म राजस्व छुट कसरी लिने? प्रक्रिया र कानुनी सर्तहरू (आ.व. २०८३/८४)
नेपालमा महिलाको नाममा घरजग्गा रजिष्ट्रेशन गर्दा महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका, नगरपालिका र गाउँपालिका अनुसार २५% देखि ५०% सम्म पाइने छुट, संयुक्त दम्पती दर्ता (रु. १००) र आवश्यक कागजातको पूर्ण विवरण।
बैंक जग्गा धितो लोन २०८३: मूल्याङ्कन सूत्र (FMV), नियम र ५ अस्वीकार कारण
कुन जग्गामा बैंकले ऋण दिँदैन? नेपाल राष्ट्र बैंकको LTV सीमा, ७०% बजार + ३०% मालपोत मूल्याङ्कन सूत्र (FMV & Distress Value) र आवश्यक कागजातको स्पष्ट गाइड।