नापी अमिन तथा सर्भेक्षक आधिकारिक पाठ्यक्रम र अध्ययन निर्देशिका
लोक सेवा आयोग (संघीय तथा प्रदेश लोकसेवा) को अमिन (रा.प.अनं. द्वितीय) र सर्भेक्षक (रा.प.अनं. प्रथम) पदको परीक्षा योजना, अंक विभाजन र पुराना प्रश्नोत्तर।
वस्तुगत बहुवैकल्पिक (MCQ)
पूर्णाङ्क: १०० • ५० प्रश्न (४५ मिनेट)
विषयगत तथा प्रयोगात्मक
पूर्णाङ्क: १०० • लिखित र फिल्ड टेस्ट
SEE/SLC + अमिन तालिम
वा सिभिल/जियोमेटिक्स डिप्लोमा
पाठ्यक्रममा आधारित १६+ वस्तुगत नमुना प्रश्नहरूको लाइभ क्विज
प्रत्येक प्रश्नको तुरुन्तै सही उत्तर, कानुनी व्याख्या र स्कोरकार्ड हेर्नुहोस्।
नापी अमिन पदको विस्तृत विषयगत पाठ्यक्रम (Detailed Syllabus)
खण्ड १: सामान्य सर्भे सिद्धान्त तथा चेन सर्भे (Chain Surveying)
१० अङ्क- सर्भेको परिभाषा, वर्गीकरण र आधारभूत सिद्धान्तहरू (Working from whole to part)।
- चेनका प्रकारहरू: गन्टर्स चेन (६६ फिट/१०० लिङ्क), इन्जिनियर्स चेन (१०० फिट), र मेट्रिक चेन (२०/३० मिटर)।
- चेनिङमा हुने त्रुटिहरू (Errors in Chaining): संचयी (Cumulative) र क्षतिपूर्ति हुने (Compensating) त्रुटि।
- अवरोधहरू पार गर्ने तरिका (Obstacles in Chaining & Ranging)।
खण्ड २: कम्पास सर्भे तथा बियरिङ (Compass & Bearings)
१० अङ्क- प्रिज्माटिक कम्पास (Prismatic Compass) र सर्भेयर्स कम्पास (Surveyor\'s Compass) बीचको भिन्नता।
- Whole Circle Bearing (WCB) र Reduced Bearing (RB) बीचको रूपान्तरण।
- Fore Bearing (FB) र Back Bearing (BB) को सम्बन्ध (BB = FB ± 180°)।
- स्थानीय चुम्बकीय आकर्षण (Local Attraction) पत्ता लगाउने र सच्याउने तरिका।
खण्ड ३: लेभलिङ तथा कन्टुरिङ (Leveling & Contouring)
१० अङ्क- बेन्चमार्क (Benchmark), Back Sight (BS), Intermediate Sight (IS), Fore Sight (FS) र Change Point (CP)।
- उचाइ निकाल्ने दुई विधिहरू: Height of Instrument (HI) विधि र Rise & Fall विधि।
- कन्टुरको परिभाषा, विशेषताहरू (Characteristics of Contours) र प्रयोग।
- अटो लेभल (Auto Level) को अस्थायी समायोजन (Temporary Adjustment)।
खण्ड ४: कित्ता नापी, क्षेत्रफल गणना र नक्सांकन (Cadastral Survey & Area)
१५ अङ्क- कित्ता नापी नक्साको स्केल: १:५००, १:१२५०, र १:२५०० को प्रयोग।
- पहाडी नाप: रोपनी, आना, पैसा, दाम र तराई नाप: बिघा, कट्ठा, धुर, कन्वाको सम्बन्ध।
- प्ल्यानिमिटर (Planimeter), कोअर्डिनेट विधि र सिमप्सन नियमबाट क्षेत्रफल गणना।
- फिल्डबुक तयार गर्ने तरिका र कित्ता नम्बर दिने नियमहरू।
खण्ड ५: नेपालका मौजूदा भूमिसम्बन्धी ऐन तथा नियमहरू (Land Laws)
१५ अङ्क- जग्गा (नाप जाँच) ऐन, २०१९ र जग्गा नाप जाँच नियमावली, २०५८ का मुख्य व्यवस्थाहरू।
- भू-उपयोग ऐन, २०७६ र भू-उपयोग नियमावली, २०७९ (संशोधन २०८१) का कित्ताकाट मापदण्ड।
- भूमिसम्बन्धी ऐन, २०२१ र मालपोत ऐन, २०३४।
- स्रेस्ता, मोठ, हालसाबिक, र लालपुर्जा दर्ता प्रक्रिया।
विगतका परीक्षामा दोहोरिएर सोधिएका महत्वपूर्ण नमुना प्रश्नोत्तर
१. प्रश्न: १ हेक्टर जग्गा बराबर कति रोपनी र कति वर्गमिटर हुन्छ?
उत्तर: १ हेक्टर = १०,००० वर्गमिटर हुन्छ। १ रोपनी = ५०८.७२ वर्गमिटर हुने भएकाले १ हेक्टर बराबर करिब १९.६६ रोपनी (वा १.४७ बिघा) हुन्छ।
२. प्रश्न: कुनै रेखाको Fore Bearing 45° छ भने त्यसको Back Bearing कति हुन्छ?
उत्तर: नियम अनुसार Back Bearing = Fore Bearing + 180° (यदि FB 180° भन्दा कम भए)। त्यसैले BB = 45° + 180° = 225° हुन्छ।
३. प्रश्न: कित्ताकाट गर्दा आवासीय क्षेत्रमा कायम हुनुपर्ने न्यूनतम क्षेत्रफल कति हो?
उत्तर: भू-उपयोग नियमावली २०७९ (संशोधन २०८१) अनुसार आवासीय क्षेत्रमा न्यूनतम १३० वर्गमिटर (करिब ४ आना) र बाटोतर्फको न्यूनतम मोहडा ८ मिटर हुनुपर्छ।
