अंशियारहरू बीच बराबर जग्गा भाग लगाउनुहोस्
मुलुकी देवानी संहिता २०७४ र भू-उपयोग नियमावली २०८१ अनुसार प्रत्येक अंशियारको हिस्सा र कित्ताकाट योग्यता।
0 रोपनी - 8 आना - 2 पैसा - 0 दाम
2,909.1 sq.ft (270.3 sq.m)
0 रोपनी - 2 आना - 3 पैसा - 1.33 दाम
प्रत्येक भाग 90.1 वर्गमिटर मात्र भएकोले भू-उपयोग नियमावली २०८१ अनुसार छुट्टै कित्ताकाट नहुन सक्छ। यस्तोमा संयुक्त (संयुक्त दर्ता) लालपुर्जा कायम गर्नुपर्ने हुन्छ।
मुलुकी देवानी संहिता २०७४ अनुसार जग्गा अंशबन्डाका मुख्य कानुनी नियमहरू
नेपालमा पैतृक वा सगोलको सम्पत्ति अंशबन्डा गर्दा कानुनले स्पष्ट मापदण्डहरू तोकेको छ। परम्परागत रूपमा जग्गा भाग लगाउँदा आना, पैसा र दाम वा कट्ठा र धुरको सानो भिन्नताले परिवारमा विवाद आउने गर्दछ। हाम्रो क्याल्कुलेटरले गणितीय शुद्धताका साथ प्रत्येक अंशियारको ठ्याक्कै हिस्सा निकालिदिन्छ।
१. समान अंशियार र अधिकार
मुलुकी देवानी संहिताको दफा २०५ अनुसार पति, पत्नी, बाबु, आमा, छोरा र छोरी सबै समान अंशियार हुन्। छोरा र छोरी दुवैलाई समान अधिकार दिइएको छ। विवाहित वा अविवाहित छोरीले पनि आमाबाबुको सम्पत्तिमा छोरासरह बराबर अंश पाउँछन्।
२. भू-उपयोग नियमावली २०८१ र कित्ताकाट
अंशबन्डा भए तापनि जग्गाको प्रत्येक कित्ताले सरकारले तोकेको न्यूनतम क्षेत्रफल मापदण्ड पूरा गर्नुपर्छ। काठमाडौँ उपत्यकामा न्यूनतम १३० वर्गमिटर (करिब ४ आना ०.३ पैसा) र तराईमा १६९.३ वर्गमिटर (करिब १० धुर) भन्दा सानो कित्तामा नापी कार्यालयले कित्ताकाट गर्दैन।
कित्ताकाट मापदण्डभन्दा जग्गा सानो भए के गर्ने? (३ विकल्प)
कित्ता नटुक्र्याई एउटै कित्तामा सबै अंशियारको नाम र हिस्सा (उदा: १/३ वा १/४) खुलाएर संयुक्त दर्ता प्रमाण पुर्जा कायम गर्ने।
एक अंशियारले सम्पूर्ण जग्गा आफ्नो नाममा राखी अन्य अंशियारहरूलाई जग्गाको चलनचल्ती वा सरकारी मूल्याङ्कन अनुसार नगद भुक्तानी गर्ने।
एउटा अंशियारले जग्गा लिने र अर्कोले घर, पसल, सुनचाँदी वा बैंक मौज्दात जस्ता अन्य पैतृक सम्पत्ति लिएर हिसाब मिलान गर्ने।
अंशबन्डा पास गर्दा मालपोत कार्यालय लैजानुपर्ने कागजातहरू
| क्र.सं. | कागजातको नाम | जारी गर्ने निकाय | विवरण |
|---|---|---|---|
| १ | सक्कल जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा (लालपुर्जा) | मालपोत कार्यालय | अंशबन्डा गरिने सम्पूर्ण जग्गाको सक्कल पुर्जा। |
| २ | नाता प्रमाणित प्रमाणपत्र | सम्बन्धित वडा कार्यालय | सबै अंशियारहरूको तीनपुस्ते नाता खुल्ने आधिकारिक सिफारिस। |
| ३ | सबै अंशियारहरूको नागरिकता प्रतिलिपि | जिल्ला प्रशासन कार्यालय | सक्कल नागरिकता साथमा लिएर उपस्थित हुनुपर्दछ। |
| ४ | अंशबन्डाको लिखत (फाराम) | लेखापढी व्यवसायी / मालपोत | कसले कुन कित्ता कति क्षेत्रफल पाउने स्पष्ट खुलाइएको कानुनी लिखत। |
| ५ | सम्पत्ति कर / मालपोत तिरो रसिद | सम्बन्धित वडा कार्यालय | चालू आर्थिक वर्षको कर चुक्ता गरेको प्रमाणपत्र। |
अंशबन्डा सम्बन्धी बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (FAQs)
प्रश्न: के छोरीले विवाहपछि पनि माइतीको जग्गामा अंश पाउँछिन्?
उत्तर: हो, मुलुकी देवानी संहिता २०७४ ले छोरा र छोरीलाई समान अंशियार मानेको छ। विवाह भएकी छोरीले पनि आमाबाबुको सम्पत्तिमा अन्य सन्तानसरह समान अंश दाबी गर्न सक्ने स्पष्ट कानुनी व्यवस्था छ।
प्रश्न: अंशबन्डा गर्दा मालपोतमा कति खर्च लाग्छ?
उत्तर: परिवारभित्रको नाता प्रमाणित अंशबन्डामा सामान्य जग्गा खरिद-बिक्रीको जस्तो चर्को रजिष्ट्रेसन शुल्क (२% देखि ५%) र लाभकर लाग्दैन। यसमा केवल सामान्य प्रशासनिक दर्ता दस्तुर र वडाको सिफारिस शुल्क मात्र लाग्दछ।
प्रश्न: घरसारमा भएको अंशबन्डाको कागजले मान्यता पाउँछ?
उत्तर: घरसारमा गरिएको अंशबन्डाको कागजलाई मालपोत कार्यालयमा लगेर विधिवत रजिष्ट्रेसन पास नगराएसम्म जग्गाको स्रेस्ता (लालपुर्जा) छुट्टिँदैन र कानुनी रूपमा सरकारी निकायमा मान्यता पाउँदैन। त्यसैले मालपोतमा दर्ता अनिवार्य छ।
